Uşakov: Putin, Zelenskiy’nin olası telefon aramasına yanıt verecek

Yusuf İnan | Siyasetin Sesi

ANKARA, TÜRKİYE — Kremlin dış politika danışmanı Yuri Uşakov, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin doğrudan araması halinde Vladimir Putin’in telefona yanıt vereceğini, yüz yüze görüşme için ise Moskova’yı işaret ettiğini söyledi.

Açıklama, Ukrayna, Rusya ve ABD heyetlerinin kasım ayında Abu Dabi’de gerçekleştirmesi planlanan üçlü görüşmenin takvimi ve Avrupa ülkelerinin sürece katılımı konusundaki tartışmalar sürerken geldi.

Uşakov doğrudan görüşmeye kapıyı açık bıraktı

DW Ukraynaca’nın aktardığına göre Kremlin dış politika danışmanı Yuri Uşakov, Rus gazeteci Pavel Zarubin’e verdiği röportajda Putin’in Zelenskiy’den gelebilecek telefon aramasına karşılık vereceğini savundu.

Uşakov, Putin’in doğrudan telefon görüşmesini kabul edip etmeyeceğine ilişkin soruya şu yanıtı verdi:

“Sanırım yanıt verir. Putin hiçbir zaman görüşmeyi reddetmedi.”

Uşakov’un açıklaması, Kremlin’in Putin ile Zelenskiy arasında doğrudan bir temas ihtimalini tamamen dışlamadığını gösterdi. Ancak taraflar arasında planlanmış bir telefon görüşmesine veya bu görüşmenin gündemine ilişkin resmî bir açıklama yapılmadı.

Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı savaş sürerken iki lider arasında gerçekleştirilecek olası bir görüşmenin ateşkes, enerji altyapısına yönelik saldırılar, toprak meselesi ve güvenlik garantileri gibi başlıklara odaklanması bekleniyor.

Moskova yüz yüze görüşme için adres gösterildi

Uşakov, Zelenskiy’nin Putin ile yüz yüze görüşmek istemesi durumunda Moskova’ya gelebileceğini söyledi. Kremlin danışmanı, Zelenskiy’nin farklı kanallar üzerinden doğrudan görüşme isteğini ilettiğini öne sürdü.

Uşakov’a göre Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre, Putin ile yaptıkları telefon görüşmesinde Zelenskiy’nin doğrudan temas kurma isteği hakkında Rus lideri bilgilendirdi.

Kiev yönetimi ise Stubb ve Støre ile yapılan temaslarda önceliğin gerçek gerilim azaltıcı adımlar, Ukrayna’nın enerji ve sivil altyapısının korunması ve üçlü görüşmenin hazırlanması olduğunu açıkladı.

Zelenskiy’nin Moskova’ya gitme ihtimaline veya Uşakov’un son çağrısına ilişkin Ukrayna Cumhurbaşkanlığı tarafından haber hazırlanırken yeni bir resmî açıklama yayımlanmadı.

İlk turda üçlü format önerisi

Uşakov, Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesine yönelik ilk müzakere turlarının Rusya, Ukrayna ve ABD temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirilmesi gerektiğini söyledi.

Kremlin danışmanı, Moskova ile Washington arasında çalışma düzeyindeki temasların devam ettiğini belirterek müzakerelere üçlü formatla başlanmasının daha uygun olacağını savundu. Avrupa ülkelerinin sonraki aşamalarda sürece katılabileceğini ifade eden Uşakov, ilk görüşmelerde taraf sayısının artırılmasına karşı çıktı.

Ukrayna Cumhurbaşkanlığı da kasım ayında Ukrayna, ABD ve Rusya heyetleri arasında üçlü bir toplantı yapılması için hazırlık yürütüldüğünü doğruladı. Kiev, görüşmelerin mümkün olan en erken tarihte gerçekleştirilmesini isterken sürecin Rusya’nın yaklaşımına bağlı olduğunu belirtiyor.

Henüz liderler düzeyinde bir zirve açıklanmadı. Planlanan ilk temasların ülke temsilcileri veya müzakere heyetleri arasında yapılması bekleniyor.

Avrupa’nın katılımı tartışılıyor

İngiltere, Fransa ve Almanya’nın olası müzakerelere katılabileceği yönündeki haberleri değerlendiren Uşakov, Avrupalı temsilcilerin ilk turlarda yer almasının görüşmeleri daha karmaşık hale getirebileceğini ileri sürdü.

Uşakov, Avrupa ülkelerinin katılımının ek istişare ihtiyacı doğuracağını savunurken mevcut mutabakatın yalnızca Rusya, Ukrayna ve ABD temsilcileri arasındaki temasları kapsadığını söyledi.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise Avrupa ülkelerinin nihai olarak müzakere masasında bulunması gerektiğini ancak bunun Avrupa’nın Rusya’ya yönelik yaklaşımını değiştirmesiyle mümkün olabileceğini öne sürdü.

Peskov, Avrupa Birliği yönetimi ve bazı Avrupa ülkelerinin Rusya’nın “stratejik yenilgiye uğratılması” yönündeki söylemlerini sürdürdüğünü iddia etti.

“Bu yaklaşımla onlarla konuşmak mümkün değil.”

Ukrayna yönetimi ise Avrupa’nın güvenlik garantileri, savunma desteği ve savaş sonrası düzenlemelerde doğrudan rol üstlenmesi gerektiğini savunuyor. Avrupa ülkeleri, Ukrayna’nın en önemli mali ve askerî destekçileri arasında bulunuyor.

Abu Dabi takvimi henüz kesinleşmedi

Üçlü görüşmenin kasım ayında Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de yapılması planlanıyor. Ancak taraflar toplantının kesin tarihi konusunda henüz ortak bir açıklama yapmadı.

Zelenskiy daha önce görüşmenin 6-10 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilmesini umduğunu söyledi. Uşakov ise toplantının 4 Kasım’dan sonra yapılabileceğini ancak tarihin cephedeki durum, bölgesel gelişmeler ve taraflar arasındaki diplomatik temaslara bağlı olduğunu belirtti.

Reuters’ın aktardığına göre Moskova henüz kesin bir tarih önermedi. Kremlin, Orta Doğu’daki gelişmelerin ve savaş alanındaki durumun toplantının takvimini etkileyebileceğini bildirirken Kiev görüşmelerin geciktirilmemesi çağrısında bulunuyor.

Uşakov’un son açıklamasına göre Rus ve Amerikalı yetkililer tarih üzerinde çalışmaya başladı. Toplantının yeri ve katılımcı listesi konusunda ise nihai mutabakat açıklanmadı.

Kiev gerilim azaltıcı adımlar istiyor

Ukrayna Cumhurbaşkanlığı, Zelenskiy’nin Stubb ve Støre ile 27 Ekim’de yaptığı görüşmede enerji tesisleri ve sivil altyapı çevresinde gerçek gerilim azaltıcı adımlar atılması gerektiğini vurguladığını bildirdi.

Kiev’e göre diplomatik temasların ilerleyebilmesi için Rusya’nın saldırıları azaltması ve müzakere iradesini somut uygulamalarla göstermesi gerekiyor. Ukrayna ayrıca Avrupa’daki ortaklarının diplomasi, güvenlik garantileri ve ülkenin savunulması konularında sürece dâhil edilmesini istiyor.

Moskova ise ilk aşamada Washington’un arabuluculuğunda üçlü bir formatı tercih ediyor. Uşakov’un Putin ile Zelenskiy arasında doğrudan telefon görüşmesine açık kapı bırakan açıklamasına rağmen böyle bir temasın ne zaman ve hangi koşullarda gerçekleştirilebileceği belirsizliğini koruyor.

Bundan sonraki diplomatik takvimin, Abu Dabi toplantısının tarihinin kesinleşmesi ve tarafların müzakere heyetlerini açıklamasıyla netleşmesi bekleniyor.

SiyasetinSesi.com