Ukrayna’da birlikten izinsiz ayrılanlar için dönüş programı sona erdi

Ahmet Taş | Siyasetin Sesi

KİEV / UKRAYNA — Ukrayna Savunma Bakanlığı, birlikten izinsiz ayrılan askerler için uygulanan kolaylaştırılmış dönüş programının sona erdiğini ve dönüşlerin artık genel prosedürle yapılacağını açıkladı.

DW Ukraynaca’nın aktardığına göre, 20 Eylül’den sonra birliğini izinsiz terk eden ya da bu kapsamda geri dönmek isteyen askerler için süreç artık Vійськова служба правопорядку, yani Askerî Hukuk ve Düzen Servisi ile yedek taburlar üzerinden yürütülecek. Bakanlık, yeni dönemde işlemlerin daha uzun sürebileceğini ve askerlerin görev yapacakları birliği kendi başlarına seçme imkânının ortadan kalktığını bildirdi.

Kolaylaştırılmış dönüş dönemi sona erdi

Ukrayna Savunma Bakanlığı, SЗÇ olarak bilinen “samovільne zalyshennia chastyny”, yani askerî birliği izinsiz terk etme sonrasında hizmete dönüş için uygulanan kolaylaştırılmış mekanizmanın 20 Eylül itibarıyla tamamlandığını açıkladı.

Bakanlığın açıklamasına göre bu tarihten sonra gönüllü dönüşler artık özel ve hızlandırılmış bir program üzerinden değil, genel kurallar çerçevesinde yapılacak. Bu da başvuru, yönlendirme, kayıt, kontrol ve görevlendirme süreçlerinin daha uzun sürebileceği anlamına geliyor.

ArmyInform’in aktardığı bilgilere göre, kolaylaştırılmış mekanizma 20 Eylül’e kadar geçerliydi ve bundan sonra askerlerin dönüşü Askerî Hukuk ve Düzen Servisi ile yedek taburlar üzerinden yürütülecek.

Yeni süreç nasıl işleyecek?

Yeni prosedüre göre, SЗÇ sonrasında hizmete dönmek isteyen asker öncelikle Askerî Hukuk ve Düzen Servisi birimlerine başvuracak. Bu birimler askere, hangi yedek taburlara yönlendirilebileceği konusunda bilgi verecek ve gerekli sevk belgesini düzenleyebilecek.

Askerin doğrudan bir yedek tabura gitmesi de mümkün olacak. Bu durumda yedek tabur komutanı, askerin geçici olarak gelen personel listesine alınması ve kendisine görev verilmesi için en geç üç gün içinde karar almakla yükümlü olacak.

Süreç yalnızca idari kayıtla sınırlı olmayacak. Yedek tabur komutanı, kolluk kuvvetleri aracılığıyla asker hakkında SЗÇ nedeniyle Birleşik Ön Soruşturma Kayıt Sistemi’ne bilgi girilip girilmediğini de kontrol edecek.

Askerler birlik seçemeyecek

Savunma Bakanlığı’nın açıklamasında en dikkat çeken başlıklardan biri, askerlerin artık hangi birlikte hizmete devam edeceklerini serbestçe seçemeyecek olması.

Kolaylaştırılmış program döneminde bazı durumlarda askerlerin belirli birliklere yönlendirilmesi daha esnek biçimde değerlendirilebiliyordu. Yeni genel prosedürde ise dönüş süreci yedek taburlar ve yetkili askerî makamlar üzerinden belirlenecek.

Bakanlık, bunun daha uzun bir dönüş süreci, maaş ve diğer ödemelerin yeniden başlatılması için daha fazla bekleme süresi ve hizmet yerine ilişkin daha sınırlı tercih imkânı anlamına geldiğini duyurdu.

Tavsiye mektupları dikkate alınabilecek

Yeni prosedürde, savaş tugaylarından gelen tavsiye mektupları da gündeme gelebilecek. Askerin hizmete dönmek istediği ve personel ihtiyacı bulunan muharip birliklerden alınan tavsiye mektupları, yedek tabur komutanları tarafından kabul edilip değerlendirilebilecek.

Ancak bakanlık, destek ve ikmal birliklerinden gelen mektupların bu kapsamda dikkate alınmayacağını belirtti. Bu ayrım, personel ihtiyacının öncelikle cephe hattı ve muharip birlikler açısından değerlendirileceğini gösteriyor.

Bu nedenle SЗÇ sonrasında gönüllü dönüş yapmak isteyen askerlerin, sürecin hangi belgelerle yürütüleceğini ve hangi makamlarla temas kurulacağını net biçimde öğrenmesi önem taşıyor.

Cezai sorumluluktan muafiyet nasıl mümkün olacak?

Savunma Bakanlığı, SЗÇ’yi ilk kez gerçekleştiren askerlerin belirli koşullarda cezai sorumluluktan muaf tutulabileceğini de hatırlattı.

Buna göre askerin öncelikle hizmete dönme niyetini ortaya koyması gerekiyor. Askerin bir rapor yazması, askerî birliğin ya da yedek taburun komutanından hizmete devam etmesine ilişkin yazılı onay alması ve ardından soruşturmacı, savcı ya da mahkemeye başvurarak askerliğe geri dönmek istediğini bildirmesi gerekiyor.

Bu belgeler mahkemeye gönderilecek ve nihai kararı mahkeme verecek. Dolayısıyla süreç yalnızca askerî idarenin iç işlemi olarak değil, aynı zamanda ceza hukuku boyutu bulunan bir prosedür olarak işliyor.

Savaş koşullarında disiplin ve personel dengesi

Ukrayna’da savaşın uzaması, askerî disiplin, personel ihtiyacı ve hizmete dönüş mekanizmalarını daha hassas hâle getiriyor. Kolaylaştırılmış dönüş programı, belirli süre içinde geri dönmek isteyen askerler için daha hızlı bir yol sunuyordu.

Bu programın sona ermesiyle birlikte devlet, dönüş sürecini yeniden genel hukukî ve askerî prosedürlere bağlamış oldu. Bu değişiklik, hem askerî düzenin korunması hem de gönüllü dönüş yapmak isteyen askerlerin hangi aşamalardan geçeceğinin netleştirilmesi açısından önem taşıyor.

Savunma Bakanlığı’nın açıklamasına göre bundan sonraki başvurular, ilgili askerî makamlar, yedek taburlar ve gerektiğinde soruşturma organları üzerinden değerlendirilecek.

SiyasetinSesi.com