Saksonya-Anhalt'ta göçmen esnaftan AfD protestosu: Kepenk kapattılar

Ahmet Taş | Siyasetin Sesi

MAGDEBURG / ALMANYA — Saksonya-Anhalt'ın başkenti Magdeburg'da göçmen ve göçmen kökenli işletmeciler, eyalet seçimine günler kala ırkçılık ve dışlanmayı protesto etmek amacıyla dükkânlarını beş saat süreyle kapattı.

26 Ağustos'ta saat 10.00 ile 15.00 arasında gerçekleştirilen eylemde restoranlardan berberlere, büfelerden küçük işletmelere kadar çok sayıda iş yeri faaliyetlerine ara verdi. Deutschlandfunk'a göre yaklaşık 160 işletme eyleme katılacağını bildirdi; organizasyonun ardından eyalet parlamentosu önünde de protesto gösterisi düzenlendi.

Eylem, 6 Eylül'de yapılacak Saksonya-Anhalt eyalet seçiminin hemen öncesine denk geldi. 26 Ağustos'ta yayımlanan son Infratest dimap araştırmasında Almanya için Alternatif (AfD) yüzde 42 ile açık ara birinci sırada yer alırken CDU yüzde 22'de kaldı. Ağustos ayında yapılan başka bir araştırmada AfD'nin desteği yüzde 43 olarak ölçülmüştü.

“Bugün dükkânlarımızı kapatıyoruz”

Kepenk kapatma eyleminin ana mesajı, göçmen kökenli işletmecilerin Almanya'daki demokratik toplumun bir parçası olduklarını görünür biçimde ortaya koymak oldu.

İşletmelere asılan ilanlarda protestonun “ırkçılık ve faşizme karşı” gerçekleştirildiği belirtilirken şu mesaj verildi:

“Bugün dükkânlarımızı kapatıyoruz ki yarın özgür ve demokratik bir topluma açılan kapılar kapanmasın.”

Organizatörler ayrıca toplumdan dayanışma talep etti ve yerlerinden edilmeyi kabul etmeyeceklerini bildirdi.

Saksonya-Anhalt Mülteci Konseyi de işletmecilerin kendi girişimleriyle düzenlediği eylemi destekledi. Konsey temsilcisi Saaeid Saaeid, göçmen geçmişine sahip birçok kişinin seçim yaklaştıkça kendilerine yönelik düşmanca söylemlerden daha fazla kaygı duyduğunu söyledi.

Eylemin yalnızca ekonomik faaliyeti birkaç saat durdurmak amacı taşımadığı, aynı zamanda seçmenleri göç politikalarına ilişkin parti programlarını daha yakından incelemeye çağırdığı belirtildi.

AfD seçim anketlerinde açık ara önde

6 Eylül seçimleri, yalnızca Saksonya-Anhalt açısından değil Almanya'nın genel siyasi dengeleri bakımından da yakından izleniyor.

Son anketlerde AfD diğer partilerin belirgin biçimde önünde.

26 Ağustos tarihli Infratest dimap araştırmasına göre AfD'nin oy oranı yüzde 42, CDU'nun yüzde 22, Sol Parti'nin yüzde 11, SPD'nin yüzde 8 ve Yeşillerin yüzde 6 seviyesinde bulunuyor.

AfD'nin eyalette hükümete katılıp katılamayacağı ise yalnızca oy oranına değil, seçimden sonra ortaya çıkacak sandalye dağılımına ve diğer partilerin koalisyon tutumlarına bağlı olacak.

Partinin Saksonya-Anhalt seçim programında göç politikasında kapsamlı değişiklikler öngörülüyor. Deutschlandfunk'un aktardığı programa göre AfD bir “göç politikası dönüşümü” ile “sınır dışı ve remigration atağı” talep ediyor.

Programda nitelikli iş gücü göçüne de daha sınırlayıcı yaklaşılması savunuluyor.

Bu yaklaşım, özellikle eyalette yaşayan göçmenler ve yabancı çalışanlar arasında seçim sonrasına ilişkin tartışmaların büyümesine neden oluyor.

AfD'nin eyalet teşkilatı istihbarat tarafından aşırı sağcı sınıflandırılıyor

Saksonya-Anhalt'taki siyasi tartışmanın önemli unsurlarından biri de AfD eyalet teşkilatının hukuki ve güvenlik makamları tarafından nasıl değerlendirildiği.

Saksonya-Anhalt Anayasayı Koruma Teşkilatı, AfD'nin eyalet örgütünü 2023'ten bu yana “kesinleşmiş aşırı sağcı yapılanma” olarak sınıflandırıyor.

Eyalet İçişleri Bakanlığının güncel değerlendirmesine göre teşkilatın siyasi söylemlerinde insan onuru ve demokratik düzenin temel ilkelerine karşı unsurlar bulunduğu belirtiliyor. 2025 Anayasayı Koruma Raporu'nda da sınıflandırmanın sürdüğü kaydediliyor.

Bu sınıflandırma AfD'nin seçimlere katılmasına engel değil. Parti Almanya'da yasal olarak faaliyet göstermeye ve seçimlere girmeye devam ediyor.

Ancak göçmen işletmecilerin protestosu, seçim mücadelesinin yalnızca partiler arasındaki siyasi rekabetten ibaret olmadığını; eyalette yaşayan bazı toplumsal kesimlerin geleceklerine ilişkin endişeleri de beraberinde getirdiğini gösteriyor.

Ekonomistler göçün iş gücü açısından önemine dikkat çekiyor

Tartışmanın bir başka boyutunu Saksonya-Anhalt'ın ekonomik ve demografik yapısı oluşturuyor.

Leibniz Ekonomi Araştırmaları Enstitüsü Halle (IWH) Başkanı Reint Gropp, eyaletin ekonomik büyümesinde göçmen iş gücünün önemli rol oynadığını belirtiyor.

Gropp'a göre yabancı düşmanı politikaların göçü azaltması halinde Saksonya-Anhalt'ın ekonomik büyümesi yılda yaklaşık 0,5 ila 1 puan daha düşük gerçekleşebilir. Ayrı bir değerlendirmesinde yalnızca göç politikasındaki değişimin bile en az yarım puanlık büyüme kaybına yol açabileceğini ve ekonominin reel olarak küçülebileceğini söyledi.

Yabancı çalışanların payı bazı sektörlerde özellikle yüksek.

Tagesschau'nun aktardığı verilere göre Saksonya-Anhalt'ta gıda üretimi, inşaat, gastronomi ve lojistik sektörlerinde çalışanların yüzde 33 ila 40'ı yabancı uyruklu. Eyalette görev yapan doktorların da yaklaşık yüzde 20'si yurt dışından geliyor.

Gropp'un değerlendirmesi bir siyasi öngörü niteliğinde; AfD yönetiminin ekonomik büyümeyi kesin olarak bu oranda düşüreceği anlamına gelmiyor. Tahmin, göçün azalması ve yabancı çalışanların eyalete gelme isteğinin zayıflaması senaryosuna dayanıyor.

Doğu Almanya'da çalışan nüfus hızla azalıyor

Göç tartışmasının arkasındaki temel sorunlardan biri Almanya'nın doğusundaki demografik değişim.

Alman Ekonomi Enstitüsünün (IW) ağustos ayında yayımladığı çalışmaya göre doğu eyaletlerinde 15–66 yaş grubundaki çalışma çağındaki nüfus, 1995 sonunda 10,05 milyon iken 2025 sonunda 7,74 milyona geriledi.

Bu, 30 yılda yaklaşık yüzde 23'lük düşüş anlamına geliyor.

Araştırmanın yazarları Philipp Deschermeier ve Wido Geis-Thöne, göç olmaması halinde doğu Almanya'daki iş gücü açığının önümüzdeki yıllarda daha da ağırlaşacağı uyarısında bulunuyor.

Bu nedenle Saksonya-Anhalt seçiminde göç, yalnızca sınır ve sığınma politikası üzerinden değil, iş gücü piyasası, sağlık hizmetleri, işletmeler ve ekonomik büyüme açısından da tartışılıyor.

Kepenk eylemi seçim öncesi toplumsal gerilimi görünür hale getirdi

Magdeburg'daki protesto beş saat sürdü ancak yarattığı siyasi tartışma seçim gününe kadar devam edecek gibi görünüyor.

Göçmen kökenli işletmeciler eylemle, Almanya'daki yaşamlarının yalnızca göç politikasının konusu olarak değerlendirilmesine itiraz ettiklerini ve şehir ekonomisinin bir parçası olduklarını göstermek istiyor.

AfD ise seçim programında daha sert göç politikası, daha fazla sınır dışı ve “remigration” yaklaşımı vaat ederek mevcut politikanın köklü biçimde değiştirilmesini savunuyor.

Seçmenin bu iki farklı yaklaşımı nasıl değerlendireceği 6 Eylül 2026'daki Saksonya-Anhalt eyalet seçiminde ortaya çıkacak.

Son kamuoyu araştırmaları AfD'yi açık ara birinci parti gösterirken, seçim sonuçlarının hükümet kurulmasına nasıl yansıyacağı ve diğer partilerin AfD ile iş birliğine nasıl yaklaşacağı eyaletteki siyasi geleceğin belirleyici başlıkları arasında bulunuyor.

SiyasetinSesi.com