Berlin’de Elif Eralp’in Sol Parti zaferi koalisyonu tartışmaya açtı

Ahmet Taş | Siyasetin Sesi

BERLİN / ALMANYA — Berlin seçimlerinden birinci çıkan Elif Eralp liderliğindeki Sol Parti, zaferin ardından koalisyon hesaplarından çok antisemitizm ve güvenlik tartışmalarıyla gündeme geldi.

DW’nin haberine göre Almanya’da bu yıl yapılması planlanan son üç eyalet seçimi tamamlanırken, Saksonya-Anhalt ve Mecklenburg-Vorpommern’de aşırı sağcı Almanya için Alternatif Partisi (AfD) öne çıktı; başkent Berlin’de ise Sol Parti yüzde 25,7 oyla birinci oldu. Ancak seçim sonucunun ardından partinin hükümeti kurup kuramayacağı, parti içindeki bazı aktörlere yöneltilen suçlamalar ve muhtemel koalisyon ortaklarının tutumu nedeniyle tartışmalı hâle geldi.

Seçim zaferinden sonra siyasi baskı arttı

Berlin hem şehir hem de eyalet statüsüne sahip olduğu için seçim sonucu Almanya siyasetinde geniş yankı uyandırdı. Elif Eralp liderliğindeki Sol Parti’nin birinci çıkması, özellikle konut politikası, sosyal adalet ve göçmen seçmen desteği üzerinden değerlendirildi.

Sol Parti, seçimlerin ardından Sosyal Demokrat Parti (SPD) ve Yeşiller ile koalisyon görüşmeleri yürütmeyi planladığını açıkladı. Ancak sonuçların ilan edilmesinden sonra başlayan tartışmalar, partinin muhtemel hükümet ortaklarıyla müzakere sürecini de zorlaştırdı.

DW’nin aktardığına göre Sol Parti’ye yönelik eleştiriler yalnızca muhafazakârlar ve aşırı sağcı çevrelerle sınırlı kalmadı. SPD ve Yeşiller içinden de partiyle işbirliği konusunda çekinceler dile getirildi. Bazı siyasetçiler Sol Parti ile hükümet kurulmasına karşı çıkarken, bazı isimler ise partinin AfD ile aynı düzlemde değerlendirilmemesi gerektiğini savundu.

Antisemitizm ve Koçak tartışması öne çıktı

Tartışmaların merkezinde Sol Parti’nin bazı kesimlerine uzun süredir yöneltilen antisemitizm suçlamaları bulunuyor. 20 Eylül akşamı seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından parti merkezinde düzenlenen kutlamada, Avrupa Birliği’nin terör örgütleri listesinde yer alan Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC/PFLP) ile ilişkilendirilen aktivist İbrahim İbrahim’in Federal Meclis Milletvekili Ferat Koçak ile birlikte görüntülenmesi, eleştirilerin daha da büyümesine yol açtı.

Koçak’ın adı ayrıca organize suçlarla anılan Remmo aşiretinden bir kişiyle yaptığı yazışmaların kamuoyuna yansıması nedeniyle de tartışma konusu oldu. Bu gelişme, Sol Parti’nin Berlin’de hükümetin başına geçip geçemeyeceği sorusunu daha güçlü biçimde gündeme taşıdı.

Parti cephesinde ise eleştirilerin bir kısmının seçim zaferini gölgelemeye dönük siyasi bir kampanyaya dönüştüğü savunuluyor. Sol Parti’den yapılan açıklamalarda, antisemitizmle mücadele konusunda net bir tutum alınacağı ve demokratik siyasetin dışındaki yapılarla arasına mesafe konulacağı mesajı verildi.

Alman basınında farklı değerlendirmeler yapıldı

Berlin’deki seçim sonucu Alman basınında da geniş yer buldu. DW’nin derlediği değerlendirmelere göre sol yelpazeye yakın Die Tageszeitung gazetesi, Elif Eralp ve Sol Parti’ye yönelik eleştirilerin bir karalama kampanyasına dönüştüğünü savundu.

Sol-liberal çizgideki Frankfurter Rundschau ise Sol Parti’ye yöneltilen eleştirilerin arttığına dikkat çekti; ancak asıl tehlikenin aşırı sağdan geldiği görüşünü öne çıkardı. Gazetede yer alan yorumda, son seçimlerin demokrasiye yönelik büyüyen tehdidin aşırı sağ kaynaklı yapılar olduğunu gösterdiği ifade edildi.

Yorumda Sol Parti’den, özellikle Berlin teşkilatında antisemitik eğilimlere karşı kararlı adımlar atmasının beklenmesi gerektiği belirtildi. Buna karşılık partinin hükümet etme kapasitesi tartışılırken AfD’nin anayasa karşıtı hedef ve planlarına yaklaşmasının göz ardı edilmemesi gerektiği vurgulandı.

Bild gazetesi ise Elif Eralp ve Sol Parti’nin özellikle göç kökenli seçmenlerden ve Müslüman ülkelerden Almanya’ya yerleşmiş kesimlerden güçlü destek aldığını yazdı. Haberde Sol Parti’nin göç ve vatandaşlığa geçişi kolaylaştırma vaatleri “bir seçim stratejisi” olarak değerlendirildi.

Çopur: Sol Parti ile AfD’yi aynı yere koymak tehlikeli

Berlin’deki gelişmeleri değerlendiren siyaset bilimci Prof. Dr. Burak Çopur, Sol Parti içinde antisemitizmle ilgili ciddi sorunlar bulunduğunu, ancak bunun partinin tamamının antisemit olduğu anlamına gelmediğini söyledi.

DW’ye konuşan Çopur, bazı Sol Partili siyasetçilerin İslamcı çevreler veya organize suç yapılarıyla yakın ilişkiler kurmasının demokratik siyaset açısından sınır aşımı olduğunu belirtti. Ancak Çopur’a göre son günlerde yapılan en tehlikeli karşılaştırmalardan biri Sol Parti ile AfD’nin aynı düzlemde ele alınması.

<blockquote>“Sol Parti demokratik bir parti ve onu AfD ile aynı yere koymak son derece tehlikeli” diyen Çopur, bu yaklaşımın siyasi yelpazenin iki ucundaki akımların eşit derecede tehlikeli olduğu varsayımına dayanan “at nalı teorisi” ile bağlantılı olduğunu belirtti.</blockquote>

Çopur, bu yaklaşımın güncel verilerle örtüşmediğini ifade ederek Federal Kriminal Dairesi’nin (BKA) siyasi suç istatistiklerine dikkat çekti. Çopur’un aktardığına göre 2025 yılında aşırı sağcı saikle işlenen suç sayısı 42 bin 540 olurken, aşırı sol saikle işlenen suç sayısı 13 bin 490 olarak kaydedildi.

Siyaset bilimci ayrıca iç istihbarattan sorumlu Federal Anayasayı Koruma Teşkilatı’nın Sol Parti’yi parti olarak izlemediğini, buna karşılık AfD’nin ülke genelinde “aşırı sağcı şüpheli oluşum” olarak sınıflandırıldığını hatırlattı.

Hristiyan Birlik’ten sert tepki geldi

Muhafazakâr Hristiyan Birlik partileri ise Sol Parti’ye yönelik eleştirilerini sertleştirdi. Hristiyan Demokrat Birlik’in (CDU) iç politika uzmanlarından Alexander Throm, Sol Parti’nin Berlin teşkilatındaki bazı yapıların antisemitizm ve organize suç çevreleriyle ilişki iddiaları nedeniyle daha yakından incelenmesi gerektiğini savundu.

Hristiyan Sosyal Birlik (CSU) lideri ve Bavyera Başbakanı Markus Söder de Sol Parti liderliğinde bir koalisyon kurulması hâlinde Berlin’e aktarılan mali kaynakların gözden geçirilmesini istedi. Almanya’da eyaletler arası mali denkleştirme sistemi kapsamında gelir düzeyi daha yüksek eyaletler, ekonomik gücü daha zayıf eyaletlere kaynak aktarıyor. Bavyera bu sistemin en büyük finansörleri arasında yer alıyor.

Söder, “radikal, demokrasi karşıtı ve özellikle antisemitik siyasetin ödüllendirilmesinin kabul edilemez olduğunu” söyleyerek Berlin ile mali ilişkilerin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Sol Parti cephesi ise bu açıklamaları siyasi baskı olarak yorumladı. Federal Meclis Grup Eş Başkanı Heidi Reichinnek, partisinin Gazze’deki savaş suçlarına karşı çıktığını ve hem İsrail’de hem de Filistin’de barış isteyen insanların yanında durduğunu söyledi. Reichinnek, muhafazakârların önceliğinin Yahudilerin korunmasından çok siyasi kazanç elde etmek olduğunu savundu.

Koalisyon ortakları içinde görüş ayrılığı var

Sol Parti’nin olası koalisyon ortakları SPD ve Yeşiller içinde de farklı yaklaşımlar dikkat çekiyor. SPD’nin eski liderlerinden Sigmar Gabriel ve iç politika uzmanı Sebastian Fiedler gibi isimler Sol Parti ile işbirliğine karşı çıkarken, partinin sol kanadındaki bazı siyasetçiler Sol Parti’nin AfD ile aynı düzlemde değerlendirilmemesi gerektiğini dile getiriyor.

Yeşiller içinde de benzer bir ayrışma görülüyor. Partinin önde gelen isimlerinden Sergey Lagodinsky, Cem Özdemir ve Omid Nouripour, Sol Parti’nin antisemitik çizgi ve aktörlerle arasına net mesafe koymasını talep etti. Eş Başkan Franziska Brantner ise Elif Eralp’ten antisemitizm ve organize suç çevreleriyle ilişkiler konusunda kararlı mücadele güvencesi beklediklerini açıkladı.

Öte yandan antisemitik ve Neonazi çevrelere yakın olduğu iddialarıyla sık sık gündeme gelen AfD de Sol Parti’yi Yahudi düşmanlığı, polis karşıtlığı, İslamcı çevrelere yakınlık ve organize suç örgütleriyle ilişki içinde olmakla suçladı.

Berlin’de seçim sonucu Sol Parti’ye hükümet kurma fırsatı sunsa da, önümüzdeki süreçte koalisyon görüşmelerinin yalnızca program ve aritmetik üzerinden değil, güvenlik, antisemitizm, göç, konut politikası ve demokratik sınırlar başlıkları üzerinden de şekilleneceği görülüyor.

SiyasetinSesi.com