Erdoğan TDT Zirvesi’nde konuştu: Türk dünyasında ayrılığa yer yok

Ahmet Taş | Siyasetin Sesi

ANKARA, TÜRKİYE — Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ankara’da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi’nde birlik mesajı vererek Türk dünyasının ortak geleceğinde ayrılığa ve ihtilafa yer olmadığını söyledi.

Türkiye’nin dönem başkanlığını Azerbaycan’dan devraldığı zirvede ticaret, ulaştırma, enerji, dijital dönüşüm, siber güvenlik ve kültürel iş birliği ele alındı. Liderler, toplantının sonunda teşkilatın gelecek dönem hedeflerini içeren Ankara Bildirisi’ni imzaladı.

Zirve “Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla yapıldı

Türk Devletleri Teşkilatı Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ev sahipliğinde 30 Ekim 2026’da Beştepe Millet Sergi Salonu’nda gerçekleştirildi.

“Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla düzenlenen toplantıya Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ve Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov katıldı.

Azerbaycan zirvede Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov tarafından temsil edildi. Gözlemci ülkelerden Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman da aile fotoğrafında yer aldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasında 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nın 103’üncü yıl dönümünün konuk liderlerin katılımıyla kutlandığını hatırlattı. Zirve öncesinde açılışı yapılan Türk Devletleri Teşkilatı Medeniyet Parkı’nın da ortak tarih ve gelecek iradesini yansıttığını belirtti.

Erdoğan, zirvenin temasının Kırım Tatar aydını İsmail Gaspıralı’nın “Dilde, fikirde, işte birlik” düşüncesinden ilhamla belirlendiğini söyledi. Dilde birliği ortak kültürel mirasın yaşatılması, fikirde birliği müşterek hedeflerin belirlenmesi, işte birliği ise kararların somut sonuçlara dönüştürülmesi olarak tanımladı.

“Ayrılığa, gayrılığa ve ihtilafa yer yok”

Erdoğan, Türk devletlerinin ortak tarih ve kültür temelinde hareket etmesi gerektiğini vurguladı. Zirvede çekilen aile fotoğrafının geçmişe bağlılığı ve ortak geleceği birlikte kurma iradesini temsil ettiğini söyledi.

“Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa, gayrılığa, ihtilafa yer yoktur.”

Erdoğan, üye ve gözlemci ülkelerin millî hassasiyetlerinin gözetilerek ortak çıkarların “kazan-kazan” anlayışıyla büyütülmesi gerektiğini belirtti. Türk dünyasının karşı karşıya bulunduğu meselelerin dayanışma ve istişare yoluyla ele alınmasının önemine işaret etti.

Cumhurbaşkanı ayrıca aile kurumunun güçlendirilmesi ve kadınların toplumsal hayattaki rolünün desteklenmesinin Türkiye’nin dönem başkanlığındaki öncelikler arasında bulunacağını bildirdi.

Aile ve Kadın Konseyi Yüksek Onur Kurulunun ilk toplantısının Emine Erdoğan’ın himayesinde yapılmasından duyduğu memnuniyeti dile getiren Erdoğan, kültürel iş birliğinin yalnızca devlet kurumlarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini ifade etti.

KKTC ile temasların artırılması çağrısı

Erdoğan’ın konuşmasında öne çıkan başlıklardan biri de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti oldu. Cumhurbaşkanı, TDT ülkelerinin KKTC ile temaslarını artıracağına inandığını söyledi.

KKTC, Türk Devletleri Teşkilatında gözlemci statüsünde bulunuyor. Ankara, Kıbrıs Türklerinin teşkilatın toplantılarına ve kurumsal faaliyetlerine daha etkin biçimde katılmasını destekliyor.

Zirvede kabul edilen Ankara Bildirisi’nde de Kıbrıs Türkleri Türk dünyasının ayrılmaz parçası olarak tanımlandı. Kıbrıs meselesinin adadaki mevcut gerçekler temelinde, müzakere edilmiş ve karşılıklı kabul edilebilir bir çözüme kavuşturulması gerektiği belirtildi.

Erdoğan ayrıca Türkmenistan’ın teşkilat çalışmalarına yaptığı katkıyı takdir ettiğini belirterek ülkeyi en kısa zamanda tam üye olarak görmek istediklerini açıkladı. Türkmenistan, teşkilatta gözlemci üye statüsünde yer alıyor.

Türkiye dönem başkanlığını devraldı

Türkiye, Ankara Zirvesi’yle birlikte TDT dönem başkanlığını Azerbaycan’dan devraldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Azerbaycan’a dönem başkanlığı sırasında yürüttüğü çalışmalar dolayısıyla teşekkür etti.

Türkiye’nin dönem başkanlığında teşkilatın kurumsal birikiminin somut kazanımlara dönüştürülmesinin hedeflendiğini belirten Erdoğan, ortak dil çalışmalarına, kültürel ve sportif etkinliklere ve üye ülkeler arasındaki seyahatlerin kolaylaştırılmasına ağırlık verileceğini söyledi.

Erdoğan, 2027-2031 dönemini kapsayacak yeni stratejinin sonuçlandırılmasını ve “Stratejik Ortaklık, Ebedî Dostluk ve Kardeşlik Anlaşması” çalışmalarının tamamlanmasını önemli bulduğunu ifade etti.

Zirvede TDT Genel Sekreterliği görevinde de değişiklik yapıldı. Erdoğan, 2022’den bu yana görev yapan Kubanıçbek Ömüraliyev’e hizmetleri için teşekkür ederken yeni Genel Sekreter Mirvahid Azimov’a başarılar diledi.

Orta Koridor ve ortak dijital pazar hedefi

Zirvenin ekonomik gündeminde ticaret, yatırım, ulaştırma, bağlantısallık ve enerji başlıkları yer aldı. Erdoğan, Türk dünyasının doğudan batıya uzanan güçlü bir ticaret, ulaştırma ve enerji merkezine dönüştürülebileceğini söyledi.

Trans-Hazar Doğu-Batı Orta Koridoru’nun geleceğin ticaret yollarından biri olduğunu belirten Erdoğan, hattın kapasitesinin artırılmasının üye ülkelerin ortak çıkarına hizmet edeceğini ifade etti.

Orta Koridor; Çin, Orta Asya, Hazar Denizi, Güney Kafkasya ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya uzanan ulaştırma güzergâhını oluşturuyor. TDT ülkeleri, demir yolu, kara yolu, liman ve gümrük sistemlerinin uyumlaştırılmasıyla bu güzergâhtaki yük taşımacılığını artırmayı hedefliyor.

Cumhurbaşkanı, ortak bir dijital ticaret platformu üzerinden üye ülkelerin pazarlarının tek çatı altında buluşturulabileceğini söyledi. Yapay zekâ ve dijital kalkınma eylem planının da Türkiye’nin dönem başkanlığında sonuç odaklı biçimde ilerletileceğini kaydetti.

Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil gruplarını kapsayacak büyük Türk dili modelinin geliştirilmesi için bütün üye ülkelerden katkı beklediklerini belirten Erdoğan, ortak uydu projesinin hızlandırılmasını da öncelikli hedefler arasında gösterdi.

Siber güvenlik ve bölgesel meseleler gündemdeydi

Erdoğan, siber güvenliğin kara, hava ve deniz güvenliği kadar önemli hâle geldiğini söyledi. TDT ülkeleri arasında hazırlanması planlanan siber güvenlik ve siber iş birliği mutabakatının kısa sürede imzalanması çağrısında bulundu.

Bölgesel gelişmelere de değinen Erdoğan, Azerbaycan ile Ermenistan arasında yürütülen barış temaslarını desteklediklerini ve Güney Kafkasya’da kalıcı istikrara katkı sunmayı sürdüreceklerini açıkladı.

İran çevresinde yeniden yükselen gerilimin silahlı çatışma yerine diplomasi yoluyla azaltılması gerektiğini belirten Cumhurbaşkanı, Gazze’ye insani yardımların ulaştırılması ve yeniden imar çalışmalarının başlatılması için Türk devletlerinin daha fazla çaba göstermesini istedi.

Erdoğan, 1967 sınırları temelinde ve başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin devletine destek verilmesi gerektiğini yineledi. Bölgesel ihtilafların ticaret, enerji piyasaları ve küresel ekonomi üzerinde ağır sonuçlar doğurduğuna dikkat çekti.

Ankara Bildirisi imzalandı

Zirvenin sonunda üye ülkelerin liderleri ve temsilcileri Ankara Bildirisi’ni imzaladı. Erdoğan, bildirinin “Dilde, Fikirde, İşte Birlik” anlayışı doğrultusunda atılacak somut adımları belirlediğini söyledi.

Bildiride siyasi istişarelerin artırılması, ticaret ve ulaştırma bağlantılarının güçlendirilmesi, savunma sanayisi kuruluşları arasında iş birliği, siber güvenlik, enerji, eğitim, kültür ve aile politikaları gibi alanlara yer verildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca 11-12 Kasım 2026’da Antalya’da düzenlenecek COP31 Liderler Zirvesi’ne Türk dünyası liderlerini davet etti.

Türkiye’nin devraldığı dönem başkanlığının önemli bir sorumluluk olduğunu belirten Erdoğan, Ankara Zirvesi’nde alınan kararların uygulamaya geçirilmesi ve teşkilatın kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesi için çalışacaklarını ifade etti.

SiyasetinSesi.com