Erdoğan: Karadeniz’de sivil gemilere yönelik saldırılar kabul edilemez

Yusuf İnan | Siyasetin Sesi

İSTANBUL, TÜRKİYE — Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, İstanbul’daki görüşmelerinde Karadeniz’de seyrüsefer güvenliği, tahıl koridoru, barış müzakereleri ve ikili ekonomik iş birliğini ele aldı.

Erdoğan, sivil gemilere yönelik saldırıların hangi taraftan gelirse gelsin kabul edilemeyeceğini belirterek Rusya dâhil ilgili taraflarla temasların sürdürüleceğini söyledi. Zelenskiy ise iki ülkenin Karadeniz Tahıl Koridoru üzerinde birlikte çalışacağını ve gelecekteki diplomatik toplantıların Türkiye’de yapılması ihtimalinin değerlendirildiğini açıkladı.

Görüşmeler yaklaşık bir buçuk saat sürdü

Türkiye’ye çalışma ziyareti gerçekleştiren Zelenskiy, Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde Erdoğan tarafından resmî törenle karşılandı.

İki lider önce baş başa, ardından heyetler arası görüşmeler gerçekleştirdi. Görüşmelerin yaklaşık bir buçuk saat sürdüğü bildirildi.

Heyetler arası toplantıda Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler, Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın, Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ve Ukrayna Dış İstihbarat Servisi Başkanı Rüstem Umerov da yer aldı.

Görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında Erdoğan, savaşta yaşamını yitirenler için Zelenskiy ile Ukrayna halkına taziyelerini iletti. Görüşmede Ukrayna’da barışın sağlanmasına yönelik diplomatik girişimlerin ve Karadeniz’deki güvenlik durumunun ayrıntılı biçimde değerlendirildiğini söyledi.

Erdoğan: Saldırılar kimden gelirse gelsin kabul edilemez

Karadeniz’deki son gerilime dikkat çeken Erdoğan, çatışmaların deniz alanına yayılmasının sivil taşımacılık ve bölgesel güvenlik açısından ciddi riskler oluşturduğunu belirtti.

Sivil gemilere düzenlenen saldırıların ve gerilimi artırabilecek adımların hiçbir tarafa yarar sağlamayacağını vurgulayan Erdoğan, taraflara sorumlu davranma çağrısı yaptı.

“Bu saldırıları kimden gelirse gelsin ve gerekçesi ne olursa olsun hiçbir şekilde kabul etmemiz mümkün değildir.”

Erdoğan, Karadeniz’de seyrüsefer güvenliğinin yeniden sağlanması amacıyla taraflarla görüşmelerin sürdürüleceğini ve konunun Rusya ile de ele alınacağını açıkladı.

Türkiye’nin savaşın başından bu yana Karadeniz’de güvenlik ve istikrarın korunması için çaba gösterdiğini belirten Erdoğan, deniz taşımacılığında sağlanabilecek bir mutabakatın kalıcı barış arayışlarına da katkıda bulunabileceğini söyledi.

Tahıl koridoru için çalışma kararı alındı

Zelenskiy, Erdoğan ile yaptığı görüşmenin önemli bir bölümünün Karadeniz güvenliğine ayrıldığını belirtti. Türkiye’nin Ukrayna’nın egemenliği ve toprak bütünlüğüne verdiği desteğe teşekkür etti.

Ukrayna lideri, güvenli deniz taşımacılığı ile küresel gıda güvenliğini destekleyebilecek önerilerin değerlendirildiğini ve Karadeniz Tahıl Koridoru konusunda ortak çalışma yürütülmesinin kararlaştırıldığını söyledi.

“Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Karadeniz Tahıl Koridoru üzerinde çalışmakta mutabık kaldık. Amacımız koridorun var olması ve etkin biçimde çalışmasıdır.”

Açıklanan mutabakat, önceki tahıl girişiminin hemen yeniden yürürlüğe girdiği veya Rusya’nın yeni bir mekanizmaya katılmayı kabul ettiği anlamına gelmiyor. Liderlerin açıklamaları, güvenli ve etkili bir deniz koridoru oluşturulmasına yönelik diplomatik ve teknik çalışmaların sürdürüleceğini gösteriyor.

Türkiye ile Birleşmiş Milletlerin arabuluculuğunda 2022’de kurulan önceki Karadeniz Tahıl Girişimi, Ukrayna limanlarından gıda ihracatına imkân sağlamış; Rusya’nın Temmuz 2023’te girişimden çekilmesinin ardından sona ermişti.

Barış görüşmeleri için Türkiye seçeneği

Erdoğan, özellikle ABD Başkanı Donald Trump’ın girişimleriyle savaşın diplomatik yollarla sona erdirilmesine yönelik çabaların yeniden hız kazanmasından memnuniyet duyduklarını söyledi.

Türkiye’nin daha önce Ukrayna ve Rusya heyetlerine ev sahipliği yaptığını hatırlatan Erdoğan, diplomasi yoluyla somut sonuç alınabileceğini belirtti.

“Adil bir barışın kaybedeni olmaz. Barışa giden yolu açmak için elimizden gelen her türlü gayreti göstermeye hazırız.”

Zelenskiy ise Ukrayna, ABD ve Rusya temsilcilerinin katılacağı üçlü bir diplomatik format için hazırlık yapıldığını ve görüşmenin kasım ayının ilk yarısında gerçekleştirilmesinin planlandığını açıkladı.

Ukrayna liderine göre İstanbul’daki görüşmede Türkiye’nin diplomatik sürece katılması, Avrupa ülkelerinin müzakerelere dâhil edilmesi ve toplantılardan bazılarının Türkiye’de yapılması ihtimali ele alındı.

Ancak toplantının kesin tarihi, yeri, katılımcı düzeyi ve gündemi henüz resmen açıklanmadı. Türkiye, değerlendirilen muhtemel diplomatik merkezlerden biri olmayı sürdürüyor.

Serbest ticaret anlaşması 1 Ekim’de yürürlüğe girdi

Erdoğan, Türkiye’nin Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne, egemenliğine ve bağımsızlığına bağlılığını görüşmede bir kez daha teyit ettiklerini bildirdi.

İki ülke arasında 2022’de imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması’nın 1 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe girdiğini açıklayan Erdoğan, gelişmenin ekonomik ilişkiler açısından önemli bir adım olduğunu söyledi.

Anlaşmanın Türkiye ile Ukrayna arasındaki ticaret hacmini 10 milyar dolara çıkarma hedefine katkı sağlaması bekleniyor. Zelenskiy de güvenli deniz taşımacılığının serbest ticaret anlaşmasının uygulanmasını destekleyeceğini belirtti.

Erdoğan, savaş koşullarına rağmen Ukrayna’daki faaliyetlerini sürdüren Türk şirketlerinin ülkenin yeniden inşa sürecine önemli katkılar sunabileceğini ifade etti.

Enerji ve savunma projeleri de gündemdeydi

Zelenskiy, Türkiye ile Ukrayna arasındaki savunma sanayisi, üretim, enerji ve altyapı iş birliğinin genişletilmesinin de görüşüldüğünü açıkladı.

İki ülkenin yeni ortak sanayi ve ekonomik projeler hazırladığını belirten Zelenskiy, ayrıntıları kamuoyuna açıklanmayan savunma projelerinin de gündemde bulunduğunu söyledi.

Ukrayna lideri, ülkesinin enerji altyapısına yönelik Rus saldırılarının yoğunlaştığı bir dönemde Türk enerji şirketleriyle de görüşmeler yapıldığını aktardı. Zelenskiy, Ukrayna’ya yönelik jeneratör ve diğer enerji ekipmanı teslimatlarının gelecek hafta artmasını beklediklerini bildirdi.

Teslim edilmesi planlanan ekipmanın miktarı, değeri ve kesin takvimi hakkında ise ayrıntı paylaşılmadı.

İstanbul görüşmesinin somut sonucu olarak taraflar; Karadeniz’de güvenli seyrüsefer, tahıl koridorunun işler hâle getirilmesi, diplomatik toplantıların Türkiye’de yapılması ve ekonomik iş birliğinin genişletilmesi konularındaki temasları sürdürme kararı aldı.

SiyasetinSesi.com