Savaş korkusu turizmi vurdu: Doğu Akdeniz'den Batı Avrupa'ya turist göçü

Ahmet Taş | Siyasetin Sesi

İSTANBUL, TÜRKİYE — Ortadoğu'da artan çatışmalar ve güvenlik endişeleri, küresel turizm rotalarında ani bir kaymaya yol açarak Doğu Akdeniz destinasyonlarında ciddi iptallere ve fiyat düşüşlerine neden oldu. Financial Times'ın yayımladığı analizlere göre, savaştan uzak durmak isteyen Avrupalı turistler güvenli liman olarak gördükleri Batı Avrupa ülkelerine hücum edince, bu bölgelerdeki konaklama maliyetleri sert bir biçimde yükselişe geçti.

Bu talep kayması, yalnızca tatilcilerin planlarını değil, bölgesel ekonomileri ve turizm şirketlerinin borsadaki değerlerini de derinden sarsıyor. Sektör temsilcileri, krizin uzaması halinde yaz sezonunun büyük yara alacağı uyarısında bulunurken, bölge hükümetleri ekonomik hasarı en aza indirmek için acil teşvik paketlerini devreye alıyor.

Otel fiyatları ve rezervasyonlarda sert düşüş

Otel ve kısa süreli kiralama taleplerini inceleyen Lighthouse Intelligence verileri, pazar dinamiklerindeki değişimi net bir şekilde ortaya koyuyor. Çatışmaların yoğunlaşmasını takip eden ilk haftada, Türkiye'nin en popüler tatil bölgelerinden Bodrum'da otel fiyatları yüzde 25 oranında değer kaybetti.

Benzer bir durum Doğu Akdeniz'in bir diğer önemli turizm merkezi olan Kıbrıs'ta da yaşanıyor. Nisan ve mayıs ayları konaklama fiyatlarında yüzde 12'yi aşan düşüşler kaydedildi. Kıbrıs'ta üç lüks otel işleten Muskita Hotels'in Ticari Direktörü Nick Aristou, mart ve nisan ayları için büyük bir iptal dalgasıyla karşılaştıklarını belirterek, "Turizm sektörü bir miktar türbülansa dayanabilir, ancak turistler hemen geri dönmezse ve savaş iki-üç hafta daha uzarsa yaz sezonu büyük yara alacak. İşte o zaman durum bizim için gerçekten ciddileşecek" açıklamasında bulundu.

Askeri hareketlilik turistleri tedirgin etti

Kıbrıs'ta faaliyet gösteren Thanos Hotels and Resorts Yöneticisi Natasha Michaelides'e göre turistlerde, "Geniş Ortadoğu coğrafyasına dair genel bir anksiyete" gözlemleniyor.

Adadaki potansiyel ziyaretçilerin rezervasyonlarını askıya almasında, özellikle mart ayı başında Kıbrıs'taki İngiliz üssü RAF Akrotiri'ye yönelik drone saldırıları ve İngiliz destroyeri HMS Dragon'un bölgeye intikali gibi askeri hareketliliklerin belirleyici olduğu ifade ediliyor.

Batı Avrupa'da "güvenli liman" enflasyonu

Doğu Akdeniz'de yaşanan durgunluğun aksine, İspanya, İtalya, Portekiz ve Karayipler'de talep patlaması yaşanıyor. EasyJet CEO'su Kenton Jarvis, "Avrupa haritasına baktığınızda Kıbrıs, Türkiye ve Afrika'nın o yakasında talebin düştüğünü açıkça görüyoruz" diyerek rotanın İspanya'nın Balear ve Kanarya Adaları'na kaydığını teyit etti.

Bu ani talep artışı Batı Avrupa'da adeta bir tatil enflasyonu yarattı:

• Tur operatörü Kuoni'nin verilerine göre, İtalya rezervasyonları 2025'in aynı dönemine göre yüzde 55, Karayipler rezervasyonları ise yüzde 20 oranında arttı.

• Hays Travel Sahibi Irene Hays, turistlerin İtalya, Malta ve Hırvatistan gibi bölgelere hücum etmesinin halihazırda yüksek olan fiyatları daha da yukarı çektiğini vurguladı.

• Seyahat acentesi Not Just Travel Kurucu Ortağı Steve Witt, ailelerin yaklaşan okul tatilleri için alternatif lokasyon bulma telaşıyla yoğun bir telefon trafiği yarattığını aktardı.

Şirketler borsada değer kaybetti

Kriz, sadece yerel işletmeleri değil, dev turizm şirketlerini de olumsuz etkiledi. Türkiye, Yunanistan, Kıbrıs ve Mısır pazarlarında ciddi bir rezervasyon yavaşlaması bildiren paket tur şirketi On The Beach'in hisseleri, son bir aylık süreçte yüzde 12'den fazla değer kaybetti.

Yaşanan bu kayıplar üzerine bölge ülkeleri acil önlem planlarını devreye soktu. Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, nisan ayında otel çalışanlarının maaşlarını devlet destekli programlarla sübvanse edeceklerini açıkladı. Mısır hükümeti ise hava yolu şirketlerine uyguladığı teşvik sistemini esneterek, uçuş başına verilen 4.000 dolarlık bonus için şart koşulan doluluk oranını yüzde 75'ten yüzde 60'a indirdi.

Tüm bu endişe ortamına rağmen, küresel havacılık sektörü temsilcileri sağduyu çağrısında bulunuyor. IATA Başkanı Willie Walsh, Financial Times üzerinden okurlara seslenerek, "Ben olsam şu an Yunanistan'a giderdim. Hatta Körfez'deki bazı yerlere bile rahatlıkla seyahat ederdim" diyerek panik havasını dağıtmaya çalıştı.

www.siyasetinsesi.com