İran'da protestolar 11. günde: Muhalefetten genel grev çağrısı

SİYASETİN SESİ / TAHRAN, İRAN

İran'da ulusal para birimi riyalin tarihi değer kaybı ve artan gıda fiyatları nedeniyle 28 Aralık'ta başlayan protestolar 11. gününe girerken, gösteriler ülkenin 17 vilayetine yayıldı ve muhalif gruplardan genel grev çağrıları geldi.

Tahran’daki Büyük Çarşı esnafının kepenk kapatmasıyla tetiklenen eylemlerde, insan hakları örgütü HRANA’ya göre en az 36 kişi hayatını kaybetti ve 2 binden fazla kişi tutuklandı. ABD Başkanı Donald Trump'ın protestocuların şiddetle bastırılması durumunda "çok sert yanıt verileceği" yönündeki uyarısı üzerine İran yönetimi, eylemcileri "protestocular" ve "isyancılar" olarak ayıracaklarını duyurdu.

Kürt partileri ve Pehlevi'den eylem çağrısı

Kürdistan eyaletindeki Kürt partileri, özellikle İlam ve Kirmanşah'taki şiddetli müdahaleleri kınayarak bölgede genel grev ilan edilmesi çağrısında bulundu. Altı Kürt kadın örgütü ve cezaevlerindeki siyasi mahkumlar da protestolara destek vererek greve gideceklerini açıkladı. Öte yandan, devrik Şah’ın oğlu Rıza Pehlevi yayınladığı video mesajla, İranlıları her gün aynı saatte slogan atmaya ve kalabalıklar oluşturarak güvenlik güçlerinin geri çekilmesini sağlamaya davet etti.

Ekonomik kriz ve hükümetin yardım planı

İran para birimi riyalin dolar karşısında değerinin yarısından fazlasını kaybetmesi ve resmi enflasyonun yüzde 42’yi aşması, temel gıda maddelerine erişimi imkansız hale getirdi. Hükümet, hane halklarının satın alma gücünü korumak adına aylık yaklaşık 7 dolarlık bir nakdi yardım planı açıkladı. Ancak uzmanlar, bu ödemenin kaynağının belirsiz olduğunu ve hiperenflasyon karşısında etkisiz kalacağını değerlendiriyor.

Uluslararası tepkiler ve hastane baskını iddiası

İlam şehrindeki İmam Humeyni Hastanesi'ne güvenlik güçleri tarafından baskın düzenlendiği ve içeride biber gazı kullanıldığına dair görüntülerin yayılması uluslararası kamuoyunda tepki çekti. Uluslararası Af Örgütü, olayı "uluslararası hukukun ihlali" olarak nitelerken, İran Sağlık Bakanı Mohammad Rıza Zaferkendi güvenlik güçlerinin hastanelerden yaralı çıkardığı iddialarını yalanladı. İran parlamentosu ise olayla ilgili soruşturma başlatıldığını duyurdu.

www.siyasetinsesi.com