PKK Türkiye’den çekiliyor: Barış sürecinde kritik eşik

SİYASETİN SESİ / KANDİL, IRAK – 27 EKİM 2025

Açıklamanın çerçevesi: Kim, ne zaman, nerede?

PKK, süren çözüm süreci kapsamında Türkiye sınırları içindeki unsurlarını Irak’ın kuzeyindeki Medya Savunma Alanları’na çektiğini duyurdu. Kandil’de Türkçe ve Kürtçe okunan açıklamada, çekilme kararının örgüt içi istişarelerin ardından ve Abdullah Öcalan’ın mesajı doğrultusunda alındığı belirtildi. Metinde, 1 Mart’ta ilan edilen ateşkesin ve 11 Temmuz’da Irak’ta düzenlenen sembolik “silah yakma” töreninin ardından atılan bu adımın, “Barış ve Demokratik Toplum sürecinin ikinci aşaması” olarak görüldüğü vurgulandı.

Sürecin arka planı: Ateşkes, sembolik silahsızlanma, çekilme

Örgüt, sekiz ay önce barış görüşmeleri için “sakin bir tartışma zemini” açma gerekçesiyle ateşkes ilan etmişti. Yaz aylarında Irak Kürdistan Bölgesi’nde düzenlenen törende ise sınırlı sayıda silahın imha edildiği kamuoyuna yansıdı. Bugünkü aşama, bu adımların sahadaki karşılığı niteliğinde görülüyor. Ancak açıklamada, Türkiye’de hâlihazırda kaç örgüt mensubunun bulunduğu, çekilmenin hangi takvime göre yürütüleceği ve geçiş sırasında Türk Silahlı Kuvvetleri’nin tutumuna ilişkin ayrıntı verilmedi. Bu belirsizlik, sürecin güvenlik ve koordinasyon boyutunda yeni risk alanları yaratabilir.

Talepler ve “geçiş hukuku” vurgusu

PKK heyeti, “üzerine düşeni yaptığını” savunarak Ankara’ya sürecin gerektirdiği hukuki-siyasi düzenlemeleri gecikmeden hayata geçirme çağrısında bulundu. Açıklamada, örgüte özgü “geçiş hukuku” başlığı altında demokratik siyasete katılımı kolaylaştıracak yasal düzenlemelerin, ifade ve örgütlenme özgürlüğü ile kültürel haklara yönelik güvencelerin altı çizildi. Sınır hattındaki “çatışma riski taşıyan mevzilerde” düzeltici tedbirlerin alındığı belirtilirken, provokasyonlara karşı karşılıklı dikkatli davranılması istendi. Söz konusu taleplerin kapsamı ve takvimi, siyasi iklimin yanı sıra yargısal-idaresel uygulamalara bağlı olarak şekillenecek.

Siyasete ve topluma olası etkiler

Türkiye iç siyasetinde, çekilme kararının tartışmaları iki eksende yoğunlaştırması bekleniyor: Bir yanda güvenlik çevreleri, çekilmenin “takip ve teyit mekanizmaları” olmaksızın sahada kalıcı bir huzur üretmeyeceği görüşünü savunuyor. Diğer yanda ise sivil toplum ve bazı siyasi aktörler, ateşkesin ve çekilmenin “insani maliyeti” düşürdüğünü, demokratikleşme ve hak temelli gündemin önünü açtığını belirtiyor. Kısa vadede provokasyon riski, sınır hattındaki olası sürtüşmeler ve örgüt içi disiplinin sahaya tam yansıması kilit önemde olacak. Uzun vadede ise yerel yönetimler, parlamento ve yargı alanlarında atılacak somut adımlar, barış sürecinin toplumsal meşruiyetini belirleyebilir.

Sonraki adımlar: İzleme, şeffaflık ve takvim ihtiyacı

Açıklamanın “çekilme tamamlanıyor” vurgusuna rağmen, sahadaki gerçekliğin teyidi için bağımsız izleme mekanizmaları, düzenli bilgi paylaşımı ve şeffaflık kritik önem taşıyor. Çekilmenin hangi güzergâhlardan, ne kadar sürede ve hangi güvenlik protokolleriyle yürütüldüğü; sivil geçiş güvenliği, mayın/IED riski ve sınır ötesi koordinasyon gibi başlıklarda kurumsal iletişim gerektiriyor. Tarafların karşılıklı beklentileri—örneğin kültürel haklar, ifade özgürlüğü, parti-siyaset kanalları, yargısal güvenceler—somutlaştırılmadıkça, sürecin dalgalanmalara açık kalması muhtemel. Bu nedenle net bir takvim, izleme raporları ve düzenli kamuoyu bilgilendirmesi bundan sonraki aşamada belirleyici olacaktır.

www.siyasetinsesi.com