Fedorov savaş sürerken seçim çağrısı yaptı: Zelenskiy’e yeni baskı

Ahmet Taş | Siyasetin Sesi

KİEV / UKRAYNA — Ukrayna’nın görevden alınan Savunma Bakanı Mykhailo Fedorov, Rusya’nın geniş çaplı işgali devam ederken ülkede seçimlerin yeniden yapılabilmesi için güvenli ve hukuki bir mekanizma oluşturulması gerektiğini savundu.

Euronews Türkçe’nin haberine göre Fedorov’un açıklaması, Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Savunma Bakanlığı görevini vekâleten yürüten Yevhen Khmara’yı bakanlığa asaleten atamak üzere resmen aday göstermesinden birkaç saat sonra geldi. Khmara’nın adaylığı, Fedorov’un yeniden Savunma Bakanlığı görevine dönmesi ihtimalini de büyük ölçüde ortadan kaldırdı.

Fedorov: Demokrasi savaş bitene kadar ertelenmemeli

Görevden alınmasının ardından ülke genelinde protestolara konu olan Fedorov, “Mykhailo Fedorov’un Ukrayna Halkına Mesajı” başlığıyla yayımladığı video konuşmasında seçim meselesini doğrudan gündeme taşıdı.

Fedorov, Ukrayna’da kimin iktidarda olacağına ilişkin kararın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in savaş stratejisine bağlı hale gelmemesi gerektiğini savundu.

“Ukraynalıların hükümetlerini ne zaman seçeceğine Putin’in karar vermesine izin vermemeliyiz.”

Eski bakan, demokrasinin yalnızca barış dönemlerinde uygulanabilecek bir sistem olmadığını belirterek, seçimlerin yapılabilmesi için savaş şartlarına uygun yeni bir mekanizma oluşturulması gerektiğini söyledi.

Fedorov herhangi bir seçim tarihi önermedi ve seçimin hemen yapılmasını da talep etmedi. Bunun yerine, askerlerin, yurt dışındaki milyonlarca Ukraynalının ve cephe bölgelerinde yaşayan vatandaşların oy kullanabilmesini sağlayacak güvenli bir model geliştirilmesi gerektiğini savundu.

Khmara’nın adaylığı Fedorov’un hükümete dönüş ihtimalini bitirdi

Fedorov’un açıklaması, Zelenskiy’nin Yevhen Khmara’yı kalıcı Savunma Bakanı adayı olarak göstermesinin hemen ardından geldi.

Euronews’in aktardığına göre Zelenskiy, Fedorov’un görevden alınmasından sonra eski bakana başbakan yardımcılığı dahil çeşitli üst düzey hükümet görevleri teklif etti. Ancak Fedorov, yalnızca Savunma Bakanlığına geri dönmesi halinde hükümete yeniden katılacağını bildirdi.

Khmara’nın aday gösterilmesi bu seçeneği ortadan kaldırdı.

Fedorov’un bundan hemen sonra seçimler, siyasi hesap verebilirlik, kamuoyu güveni ve devlet yönetiminde şeffaflık gibi daha geniş siyasi başlıklara yönelmesi, eski bakanın gelecekte farklı bir siyasi rol üstlenebileceği yönündeki tartışmaları artırdı.

Fedorov’dan yolsuzluk ve bürokrasi eleştirisi

Eski Savunma Bakanı konuşmasında yalnızca seçim meselesine değinmedi. Devlet yönetiminde hesap verebilirliğin savaş sırasında da korunması gerektiğini savunan Fedorov, yolsuzluk ve bürokratik verimsizlik konusunda eleştiriler yöneltti.

Savunma için kullanılabilecek kamu kaynaklarının başka alanlarda verimsiz biçimde harcanmasının savaşın sonucunu ve askerlerin hayatını etkileyebileceğini belirten Fedorov, devlet görevlilerinin kendilerine verilen yetki ve kaynakların kullanımından sorumlu tutulması gerektiğini söyledi.

“İktidar, sorumluluk anlamına gelmeli.”

Fedorov ayrıca, Rusya’nın geniş çaplı saldırılarının ardından halkın devlete duyduğu yüksek güvenin hükümete kararlarını açıklamadan hareket etme hakkı vermediğini savundu.

Eski bakan, devlet yönetiminde hata yapılabileceğini ancak kamuoyunun bu hatalar ve alınan kararlar konusunda doğru bilgiye ulaşma hakkının bulunduğunu ifade etti.

Savaş döneminde seçim ciddi hukuki ve lojistik sorunlar taşıyor

Ukrayna, Rusya’nın Şubat 2022’de başlattığı geniş çaplı işgalden bu yana ulusal seçim düzenlemedi.

Euronews’in haberinde, yürürlükteki savaş hali koşullarında seçim yapılmasının mümkün olmadığı ve yeni bir seçim sürecinin ciddi güvenlik ve lojistik sorunlar yaratacağı vurgulandı.

Cephede savaşan askerlerin nasıl oy kullanacağı, işgal veya çatışma bölgelerindeki vatandaşların sandığa nasıl erişeceği ve Avrupa başta olmak üzere dünyanın farklı ülkelerinde yaşayan milyonlarca Ukraynalının oylarının nasıl kullanılacağı temel sorunlar arasında bulunuyor.

Fedorov da bu güçlükleri reddetmedi. Açıklamasında seçimlerin derhal yapılmasını istemek yerine, savaş devam ederken demokratik sürecin yeniden işler hale gelmesini sağlayabilecek bir sistem geliştirilmesi çağrısında bulundu.

Bu yaklaşım, seçim tartışmasını yalnızca bir takvim meselesi olmaktan çıkararak savaş döneminde siyasi meşruiyet ve hesap verebilirlik tartışmasına dönüştürdü.

Görevden alınması sokak protestolarına yol açmıştı

Fedorov’un Savunma Bakanlığı görevinden alınması temmuz ayında Ukrayna’da protestolara neden olmuştu.

Euronews’in aktardığına göre göstericiler Zelenskiy’nin, Fedorov’u yaklaşık altı aylık görev süresinin ardından görevden alma kararına tepki gösterdi. Fedorov, özellikle savunma teknolojileri, silah üretimi ve askeri yönetimde reform yanlısı bir isim olarak öne çıkıyordu.

Fedorov daha sonra Khmara’ya karşı kamuoyu önünde doğrudan bir eleştiride bulunmadı. Aksine, 6 Ağustos’ta verdiği bir röportajda Savunma Bakanlığında hazırlanan ayrıntılı savaş planını Khmara’ya şahsen anlattığını söyledi.

Söz konusu planın silah üretimi, finansman, tedarik ve geliştirme süreçlerini içeren yüzlerce ayrı projeden oluştuğunu belirten Fedorov, görev devrinin düzenli şekilde gerçekleşmesine çalıştığı mesajını verdi.

Fedorov’un siyasi geleceği tartışılıyor

Fedorov’un doğrudan Ukrayna halkına hitap ederek seçim, hükümete güven ve siyasi sorumluluk gibi konuları gündeme getirmesi, gelecekte aktif siyasette daha bağımsız bir rol oynayabileceği yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi.

Bu durum, eski bakanın yalnızca birkaç hafta önce yaptığı açıklamalarla da dikkat çekici bir karşıtlık oluşturuyor.

Fedorov, temmuz sonunda Ukrainska Pravda’ya verdiği röportajda kendisini klasik anlamda bir siyasetçi olarak görmediğini ve siyasi hedefler hakkında konuşmaktan rahatsız olduğunu söylemişti.

Kendisini karmaşık sistemler kuran ve bu sistemlerin sonuçlarını yöneten bir yönetici olarak tanımlayan Fedorov, Ukrayna’nın savaşı sona erdirmesine yardımcı olacak projeler üzerinde çalışmaya devam edeceğini belirtmişti.

Ancak Khmara’nın Savunma Bakanlığı için aday gösterilmesi ve Fedorov’un hemen ardından kamuoyuna geniş kapsamlı siyasi bir mesaj vermesi, eski bakanın bundan sonraki konumuna ilişkin soru işaretlerini artırdı.

Zelenskiy yönetimi açısından ise Fedorov’un açıklamaları, savunma yönetimindeki bir aylık belirsizliği sona erdirme girişiminin hemen ardından savaş döneminde seçim, yolsuzlukla mücadele, şeffaflık ve siyasi hesap verebilirlik tartışmalarını yeniden gündemin merkezine taşıdı.

SiyasetinSesi.com