PKK sürecini izleyecek kurul toplandı: 4 alt komisyon oluşturuldu

Ahmet Taş | Siyasetin Sesi

ANKARA, TÜRKİYE — PKK’nın silah bırakması ve fiili varlığına son vermesi sürecini izleyecek Takip ve Değerlendirme Kurulu, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında ilk toplantısını yaparak dört alt komisyon kurulmasını kararlaştırdı.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilen toplantıyla, kamuoyunda “çerçeve yasa” olarak bilinen 7595 sayılı Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’un uygulama mekanizması fiilen çalışmaya başladı. Resmî açıklamaya göre kurul; silahsızlanmanın sahada doğrulanmasından hukuki işlemlere, sosyal uyumdan kurumlar arası stratejik koordinasyona kadar sürecin farklı aşamalarını dört ayrı alt komisyon üzerinden takip edecek.

Dört alt komisyon resmen belirlendi

İlk toplantının ardından yapılan açıklamada oluşturulacak dört alt komisyonun isimleri de duyuruldu.

Buna göre kurul bünyesinde:

Adli ve Hukuki İşler Koordinasyon Alt Komisyonu,

İzleme ve Tespit Alt Komisyonu,

Sosyal Uyum ve Bütünleşme Alt Komisyonu

ve

Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu

faaliyet gösterecek.

Bu yapı, sürecin yalnız silah tesliminden ibaret olmayacağını gösteriyor.

İzleme ve Tespit Alt Komisyonu’nun sahadaki gelişmelerin doğrulanmasına, Adli ve Hukuki İşler Koordinasyon Alt Komisyonu’nun ise örgüt mensupları hakkındaki soruşturma, kovuşturma ve infaz süreçlerinin hukuki boyutuna odaklanması bekleniyor.

Sosyal Uyum ve Bütünleşme Alt Komisyonu sürecin toplumsal boyutunu ele alırken, Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu’nun silahların teslimi ve güvenlik kurumları arasındaki koordinasyonda görev üstlenmesi öngörülüyor.

Kurul açıklamasında, devlet kurumlarının süreç boyunca “tam bir eş güdüm içinde” çalışacağı belirtildi.

Masada dört bakan, MİT ve MGK vardı

İlk toplantıya devletin güvenlik ve hukuk politikalarının başındaki isimler katıldı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki toplantıda Adalet Bakanı Akın Gürlek, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, MİT Başkanı İbrahim Kalın, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz ve MGK Genel Sekreteri Okay Memiş yer aldı.

Bu bileşim, kurulun klasik bir siyasi danışma mekanizmasından farklı olarak doğrudan güvenlik, istihbarat, hukuk ve diplomasi kurumlarını aynı masada buluşturduğunu gösteriyor.

Yılmaz daha önce yaptığı açıklamada ilk toplantının temel gündeminin kurulun çalışma usulleri ile silah bırakma ve fesih sürecinin ihtiyaçlarına göre oluşturulacak alt komisyonlar olacağını duyurmuştu.

MGK kararı hukuki sürecin kilit aşaması olacak

7595 sayılı yasanın en kritik noktalarından biri, örgüt mensupları hakkındaki hukuki düzenlemelerin doğrudan siyasi bir açıklamayla yürürlüğe girmemesi.

Kanuna göre önce güvenlik kurumlarının PKK/KCK’nin ve bağlı oluşumların fiili varlığına son verdiğini ve kontrolündeki silah ve mühimmatı teslim ettiğini tespit etmesi gerekiyor.

Daha sonra bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi ve ilgili MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması öngörülüyor.

Ancak bundan sonra kanun kapsamındaki soruşturma, kovuşturma ve bazı mahkûmiyet hükümlerinin infazının ertelenmesine ilişkin mekanizmalar işlemeye başlayabilecek.

Dolayısıyla bugünkü toplantı doğrudan “örgüt mensupları serbest bırakılıyor” anlamına gelmiyor.

Sahadaki silahsızlanmanın doğrulanması ve MGK’nın resmî teyidi hukuki uygulamanın temel eşiklerinden biri olmaya devam ediyor.

Öcalan iddiası resmî açıklamada doğrulanmadı

Toplantı öncesindeki en tartışmalı başlıklardan biri PKK lideri Abdullah Öcalan’ın kurulacak alt mekanizmalarda görev alıp almayacağıydı.

DEM Parti İmralı heyeti üyesi ve Van Milletvekili Pervin Buldan, 20 Ağustos’ta gazetecilerle yaptığı toplantıda “Silahsızlanma ve Siyasallaşma” adıyla bir alt kurul oluşturulacağını ve Öcalan’ın burada yer alarak gelişmeleri koordine edeceğini söylemişti.

Ancak hükümet Buldan’ın bu açıklamasını bugüne kadar resmen doğrulamadı.

Daha da önemlisi, 24 Ağustos’taki ilk toplantı sonrasında yayımlanan resmî açıklamada “Silahsızlanma ve Siyasallaşma Alt Kurulu” adı yer almadı.

Bunun yerine resmen kurulan yapı:

“Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu”

olarak açıklandı.

Resmî açıklamada alt komisyonların üyeleri tek tek belirtilmedi ve Abdullah Öcalan’ın herhangi bir komisyonda yer alacağına ilişkin bilgi verilmedi.

Bu nedenle Öcalan’ın doğrudan kurul üyesi veya alt komisyon yöneticisi olacağı yönündeki iddialar şu aşamada DEM Parti cephesinden yapılan siyasi açıklamalar niteliğinde bulunuyor; devlet tarafından açıklanmış resmî bir karar olarak değerlendirilemiyor.

Çerçeve yasa Meclis’te 467 oyla kabul edilmişti

Takip ve Değerlendirme Kurulu’nun hukuki dayanağı olan 7595 sayılı yasa, TBMM Genel Kurulu’nda geniş bir çoğunlukla kabul edildi.

10 Ağustos’taki oylamada teklif için 467 kabul, 87 ret ve 7 çekimser oy kullanıldı; iki oy ise mükerrer olarak kayda geçti.

Yasa 18 Ağustos’ta yürürlüğe girdi.

Düzenlemenin kapsamı yalnız silah bırakan kişilerin durumuyla sınırlı değil.

Kanun; PKK/KCK’yi kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme, propaganda suçları ve örgütün faaliyeti kapsamında işlenen bazı suçlar için uygulanabilecek hukuki mekanizmaların çerçevesini belirliyor.

Bununla birlikte hangi kişinin hangi düzenlemeden yararlanacağı otomatik olarak belirlenmiş değil. Hukuki statü, suçun niteliği, kişinin örgüt içindeki konumu ve kanunda öngörülen şartlara göre ayrıca değerlendirilecek.

2013-2015 sürecinden farklı bir mekanizma kuruluyor

Türkiye daha önce 2013-2015 yılları arasında Kürt meselesinin çözümü ve PKK’nın silahsızlandırılması amacıyla bir çözüm süreci yürüttü.

O dönemde Abdullah Öcalan ile yapılan görüşmeler ve İmralı heyetlerinin temasları sürecin merkezinde bulunurken kapsamlı ve ayrıntılı bir yasal silahsızlanma mekanizması oluşturulamamıştı.

2015’te çatışmaların yeniden başlamasıyla süreç sona erdi.

Yeni dönemde ise iktidarın “Terörsüz Türkiye” olarak adlandırdığı modelde önce örgütün feshi ve silah bırakması, ardından bunun güvenlik kurumlarınca tespiti ve MGK tarafından teyit edilmesi üzerine kurulu bir yapı oluşturuluyor.

İlk Takip ve Değerlendirme Kurulu toplantısının önemi de burada ortaya çıkıyor.

Siyasi açıklamalarla başlayan süreç artık resmî yasa, devlet kurulu ve alt komisyonlardan oluşan kurumsal bir uygulama aşamasına geçmiş durumda.

Bundan sonra gözler saha doğrulaması ve MGK’da

Bugünkü toplantı sürecin tamamlandığı değil, yeni bir aşamaya geçtiği anlamına geliyor.

Önümüzdeki dönemde en kritik başlıklar, PKK’nın silahlarının hangi mekanizmayla teslim alınacağı, teslim edilen silahların nasıl kayıt altına alınacağı, örgütün fiili yapısının sona erdiğinin nasıl doğrulanacağı ve bu tespitlerin hangi raporlarla MGK’ya sunulacağı olacak.

Aynı zamanda örgüt mensuplarının hukuki durumlarının nasıl sınıflandırılacağı, Türkiye’ye olası dönüşlerin hangi şartlarda gerçekleşeceği ve toplumsal bütünleşme politikalarının kapsamı da dört alt komisyonun çalışma alanına girecek.

Resmî açıklamanın Öcalan’a ilişkin herhangi bir görev tanımı içermemesi ise önümüzdeki günlerde siyasi tartışmanın devam edeceğini gösteriyor.

Şimdilik kesin olan nokta şu:

PKK’nın silah bırakma ve fesih sürecini izlemek için kurulan devlet mekanizması resmen çalışmaya başladı; dört alt komisyon oluşturuldu ve süreç artık saha tespiti, hukuki sınıflandırma ve MGK teyidi aşamasına doğru ilerliyor.

SiyasetinSesi.com