AP üyesinden Ukrayna’ya uyarı: Yolsuzluk AB üyeliğini zorlaştırabilir

Yusuf İnan | Siyasetin Sesi

BRÜKSEL, BELÇİKA — Avrupa Parlamentosunun Litvanyalı üyesi Petras AUŠTREVIČIUS, Ukrayna’da savaş sırasında yaşanan yolsuzlukların devletin varlığını ve uluslararası ortakların güvenini tehdit ettiğini belirterek, yolsuzlukla mücadele kurumlarına güçlü anayasal güvence sağlanması çağrısında bulundu.

DW’nin 13 Ekim 2026’da yayımladığı röportajda konuşan Auštrevičius, Ukrayna’nın Avrupa Birliği üyeliği hedefini yolsuzlukla mücadele, hesap verebilirlik ve hukukun üstünlüğü üzerinden değerlendirdi. Avrupa Parlamentosundaki liberal Renew Europe grubunda yer alan siyasetçi, yüksek düzeydeki yolsuzluk iddialarının araştırılmasını ve soruşturma kurumlarının siyasi müdahalelerden korunmasını istedi.

DW’nin “Brüksel sizi arıyor” podcasti için hazırlanan söyleşide, Kiev’e verilen destek ile Ukrayna yönetiminden beklenen reformlar ele alındı. Auštrevičius, yolsuzlukla mücadelede sonuç alınmasını isterken savaşın sürdüğü koşullarda ülkeye uluslararası desteğin devam etmesi gerektiğini de vurguladı.

Savaş döneminde yolsuzluğa sert eleştiri

Auštrevičius, Rusya’nın saldırıları ve toplumun yaşadığı ağır acılar sürerken yolsuzluğa karışmanın ahlaki açıdan çok daha ağır bir sorumluluk taşıdığını söyledi. Savaş sırasında yolsuzluğun yol açtığı zararları değerlendirirken bunun devlete ve Ukrayna halkına ihanet anlamına geldiğini ifade etti.

“Ahlaki açıdan bu, devlete ihanettir, Ukrayna ulusuna ihanettir.”

Litvanyalı siyasetçi, özellikle devletin varlığını tehdit eden büyük ölçekli yolsuzlukların öncelikli mücadele alanı olması gerektiğini savundu. “Stratejik yolsuzluk” olarak tanımladığı bu düzeyde, kamu kurumlarının güvenilirliğinin ve dış ortakların desteğinin zarar görebileceğini belirtti.

Auštrevičius’a göre, soruşturmaların hangi siyasi partiye veya bölgeye uzandığı mücadele kararlılığını değiştirmemeli. Devletin varlığının söz konusu olduğu durumlarda siyasi aidiyetlerin koruma sağlamaması gerektiğini söyledi. Yolsuzluğa yönelik siyasi hoşgörünün azaltılmasını, kurumların soruşturma kapasitesinin güçlendirilmesiyle birlikte ele aldı.

Skandallar ve soruşturma kapasitesi

Röportajda “Kartaca” ve “Midas” adıyla anılan yolsuzluk soruşturmaları da gündeme geldi. DW, Kartaca dosyasını Ukrayna Başsavcılık Ofisindeki olası yolsuzluklarla bağlantılı olarak ele aldı. Auštrevičius, adaleti sağlamakla görevli makamlara uzanan iddiaların kendisinde ciddi endişe yarattığını anlattı.

Savcıların görevinin yolsuzlukla mücadele etmek olduğunu vurgulayan AP üyesi, bu makamlardaki kişilere yönelik iddiaların sıradanlaştırılmaması gerektiğini söyledi. Kurumların temizlenmesi ve sorumluluğu belirlenen kişilerin hesap vermesi çağrısında bulundu.

Bununla birlikte Auštrevičius, büyük soruşturmaların ortaya çıkmasını yolsuzlukla mücadele mekanizmalarının çalıştığına dair bir gösterge olarak da değerlendirdi. Ona göre, yolsuzluğa karışan kişilerin soruşturma riskini hissetmesi ve faaliyetlerini gizlemek için daha karmaşık yöntemlere yönelmesi, denetim baskısının etkisini gösteriyor.

Yeni skandalların gündeme gelmesini olası gördüğünü belirten siyasetçi, iyimserliğini iki koşula bağladı: Olayların üzerinin örtülmemesi ve soruşturmacılara baskı yapılmaması. Bu koşullar sağlanırken siyasi toleransın azalması ve kurumsal kapasitenin artması gerektiğini ifade etti.

NABU ve SAP için anayasal güvence talebi

Auštrevičius’un somut önerisi, Ukrayna Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosu (NABU) ile Uzmanlaşmış Yolsuzlukla Mücadele Savcılığının (SAP) anayasal düzeyde korunması oldu. Bu kurumların, iktidarda hangi siyasi hareket bulunursa bulunsun görevlerini bağımsız biçimde sürdürebilmesi gerektiğini söyledi.

AP üyesi, mevcut yönetim ile muhalefet arasında bu konuda ayrım yapılmamasını istedi. Kurumların hukuki güvenceler, yeterli bütçe ve bağımsız çalışmaya yönelik siyasi destekle korunması gerektiğini belirtti.

Bu çağrı, röportajda Auštrevičius’un önerisi olarak yer aldı. Açıklamada, bu yönde kabul edilmiş yeni bir anayasa değişikliği veya uygulama takvimi duyurulmadı.

NABU’nun resmî bilgilendirmesine göre büro, yetki alanına giren üst düzey yolsuzluk suçlarını araştırıyor. SAP ise NABU soruşturmalarında hukuka uygunluğu denetleyen ve mahkemede iddia makamını temsil eden savcılık işlevini yürütüyor. Suçluluk ve ceza konusunda karar verme yetkisi mahkemelere ait.

Büro, karmaşık yolsuzluk dosyalarının yabancı ülkelerde kayıtlı şirketleri de kapsayabildiğini, bu nedenle delillerin incelenmesi ve başka ülkelerin yetkili makamlarıyla iş birliği yapılmasının zaman gerektirebildiğini belirtiyor.

Kayıt dışı ekonomi ve siyasi kültür

Auštrevičius, yolsuzluğun devam etmesini ekonomik yapı ve yerleşmiş davranış kalıplarıyla da ilişkilendirdi. Ukrayna’nın doğal kaynakları ve tarım sektörünün büyük para hareketleri yarattığını, bu hareketlerin bir bölümünün kayıt dışı ekonomide kaldığını söyledi.

Kayıt dışı alan genişledikçe yolsuzluk için elverişli koşulların da arttığını savunan siyasetçi, Sovyet döneminden kalan zihniyetin mevcut sorunlarda payı bulunduğunu belirtti. Bu değerlendirmesini, kurumların çalışma biçimi ve toplumun bazı uygulamalara gösterdiği tolerans üzerinden açıkladı.

Auštrevičius, sağlık hizmetleri, gümrük işlemleri, okullar ve izin süreçlerinde karşılaşılan gündelik yolsuzluklarla devletin varlığını tehdit eden büyük ölçekli yolsuzluklar arasında öncelik farkı kurulması gerektiğini söyledi.

Gündelik uygulamalara toplumun daha fazla hoşgörü gösterebildiğini belirten AP üyesi, bu alandaki değişimin zaman alacağını ifade etti. Öncelikle dış ortakların güvenini sarsan ve devletin işleyişini tehdit eden yolsuzlukların hedef alınmasını istedi.

AB üyeliğinde hukukun üstünlüğü koşulu

Ukrayna’nın üyelik sürecinin kurumsal çerçevesi, AB’nin bütün aday ülkeler için uyguladığı siyasi ve ekonomik koşullara dayanıyor. AB Konseyinin genişleme sürecine ilişkin açıklamasında, demokrasi, hukukun üstünlüğü, insan hakları ve azınlıkların korunmasını güvence altına alan istikrarlı kurumlar temel kriterler arasında sayılıyor.

Aday ülkelerin işleyen bir piyasa ekonomisine sahip olması ve AB kurallarını uygulayabilecek idari kapasiteyi geliştirmesi de gerekiyor. Katılım müzakereleri, Avrupa mevzuatının benimsenmesinin yanında gerekli yargısal, idari ve ekonomik reformların gerçekleştirilmesini kapsıyor.

Müzakereler tamamlandığında üyelik koşulları bir katılım antlaşmasına bağlanıyor. Bu antlaşma için Avrupa Parlamentosunun onayı, AB Konseyinin oybirliğiyle kabulü ve tarafların kendi anayasal usullerine göre onay sürecini tamamlaması gerekiyor.

Bu koşullar çerçevesinde, yolsuzlukla mücadele kurumlarının bağımsızlığı ve reformların uygulanması üyelik sürecinin değerlendirilmesinde önem taşıyor. Auštrevičius da röportajında, Avrupa ile bütünleşmenin güçlü denetim mekanizmaları ve herkes için geçerli kurallar gerektirdiğini savundu.

Destek sürerken hesap verebilirlik beklentisi

Auštrevičius, Avrupa Parlamentosundaki bazı radikal ve popülist siyasetçilerin yolsuzluk skandallarını Ukrayna’ya sağlanan kaynakların kesilmesini savunmak için kullandığını söyledi. Ancak ülkenin içinde bulunduğu kritik durum nedeniyle desteğin devam etmesi gerektiğini belirtti.

Avrupa’nın Ukrayna’ya yardımcı olmayı sürdüreceğini ifade eden siyasetçi, ortakların sabrının sınırsız görülmemesi gerektiği uyarısında bulundu. Kamu görevlileri ve aileleri dâhil herkesin aynı kurallara tabi olması gerektiğini vurguladı.

Auštrevičius, gündemdeki büyük yolsuzluk dosyalarının sonuçlandırılmasını beklediğini söyledi. Röportajda öne çıkan talepleri, soruşturma kurumlarının bağımsızlığının korunması, siyasi müdahalenin önlenmesi ve sorumluların hesap vermesi oldu.

SiyasetinSesi.com