Menopozda sıcak basması ve gece terlemesi 7 yıldan uzun sürebiliyor

Ahmet Taş | Siyasetin Sesi

ANKARA / TÜRKİYE — Menopoz döneminde sık görülen sıcak basmaları ve gece terlemeleri yalnızca geçici bir rahatsızlık olarak kalmayabiliyor; uyku kalitesini, günlük yaşamı, ruh halini ve iş performansını yıllarca etkileyebiliyor.

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Ebru Zülfikaroğlu, vazomotor semptomlar olarak adlandırılan sıcak basmaları ve gece terlemelerinin menopozun en yaygın belirtileri arasında bulunduğunu belirterek kadınların bu şikâyetleri yaşamın doğal bir parçası olduğu düşüncesiyle görmezden gelmemesi gerektiğini söyledi.

Bilimsel çalışmalara göre bu belirtiler bazı kadınlarda birkaç yıl içinde azalırken, bazılarında menopoz sonrasında da uzun süre devam edebiliyor. Uzun dönemli gözlemsel araştırmalar, vazomotor semptomların birçok kadında 7 yıldan daha uzun sürebildiğine işaret ediyor.

Sıcak basması ve gece terlemesi günlük yaşamı etkileyebiliyor

Menopoz doğal bir biyolojik geçiş dönemi olmakla birlikte ortaya çıkan belirtilerin yoğunluğu her kadında aynı değil.

Sıcak basması genellikle aniden gelişen yoğun sıcaklık hissi, yüzde kızarma ve terlemeyle kendini gösterebiliyor. Gece terlemeleri ise uyku sırasında ortaya çıkarak kişinin gece boyunca birkaç kez uyanmasına neden olabiliyor.

Zülfikaroğlu, özellikle uykunun sık bölünmesinin ertesi gün yaşanan yorgunluk, enerji azalması ve konsantrasyon güçlüğüyle ilişkili olabileceğini belirtti.

Araştırmalarda da vazomotor semptomların uyku kalitesi, günlük işlevsellik, yaşam kalitesi ve çalışma performansı üzerinde olumsuz etkilerle ilişkili olduğu bildiriliyor.

Bu nedenle belirtilerin yalnızca “rahatsız edici sıcaklık hissi” olarak değerlendirilmemesi gerektiği vurgulanıyor.

Bazı kadınlarda belirtiler yıllarca devam edebiliyor

Menopoz belirtilerinin süresi konusunda kadınlar arasında önemli farklılıklar bulunuyor.

Bazı kadınlarda sıcak basmaları ve gece terlemeleri birkaç yıl içerisinde hafifleyebilirken bazılarında menopoz sonrasında uzun yıllar devam edebiliyor.

Zülfikaroğlu, uzun dönemli araştırmaların vazomotor semptomların birçok kadında 7 yılı aşabildiğini gösterdiğini belirtti.

Bu nedenle menopoz dönemindeki belirtilerin kısa süre içerisinde kendiliğinden ortadan kalkacağı varsayımı her kadın için geçerli değil.

Belirtilerin ne kadar süreceği ve hangi yoğunlukta yaşanacağı kişiden kişiye değişebildiği için değerlendirme de bireysel olarak yapılmalı.

Yaşam kalitesini belirgin şekilde etkileyen şikâyetlerin uzun süre devam etmesi halinde kadınların hekime başvurarak mevcut seçenekleri değerlendirmesi öneriliyor.

Türkiye’deki çalışmalar semptomların yaygınlığına dikkat çekiyor

Türkiye’de yapılan çeşitli araştırmalar da menopoz belirtilerinin kadınların önemli bir bölümünde orta veya daha yüksek şiddette yaşanabildiğine işaret ediyor.

Menopause Rating Scale, yani Menopoz Derecelendirme Ölçeği kullanılarak yapılan 2024 tarihli bir çalışmada, araştırmaya katılan kadınların yaklaşık yüzde 95’inde menopoz belirtilerinin orta, şiddetli veya çok şiddetli düzeyde olduğu bildirildi.

Türkiye’de yapılan başka bir araştırmada ise çalışmaya katılan kadınların yaklaşık yarısında orta veya şiddetli menopoz belirtileri saptandı.

Bu sonuçlar bütün kadınlara doğrudan genellenemese de menopoz semptomlarının önemli bir sağlık ve yaşam kalitesi konusu olduğunu ortaya koyan bulgular arasında değerlendiriliyor.

Avrupa’da gerçekleştirilen araştırmalarda da sıcak basması ve gece terlemesinin menopoz geçişindeki kadınlarda yaygın olduğu ve bazı kadınlarda günlük yaşam üzerinde belirgin yük oluşturduğu bildiriliyor.

Etkiler yalnızca fiziksel belirtilerle sınırlı değil

Vazomotor semptomların etkileri sıcaklık hissi ve terlemeyle sınırlı kalmayabiliyor.

Özellikle gece terlemelerinin neden olduğu uyku bölünmeleri ertesi gün yorgunluk ve performans düşüklüğüne yol açabiliyor.

Bilimsel çalışmalarda şiddetli vazomotor belirtiler; düşük yaşam kalitesi, uyku sorunları, işlevsellikte azalma ve iş performansındaki bozulmayla ilişkilendiriliyor.

Uyku kalitesindeki bozulmanın ruh hali ve kaygı belirtileri üzerinde de etkili olabileceği belirtiliyor.

Zülfikaroğlu, kadınların bu süreçte yaşadıkları belirtileri “menopozun doğal sonucu, katlanmak gerekiyor” şeklinde değerlendirmelerinin doğru olmadığını söyledi.

“Menopoz, kadınların yaşam kalitesinden ödün vermek zorunda oldukları bir dönem değil.”

Uzman, belirtilerin hekimle paylaşılmasının ve kişinin sağlık durumuna uygun yaklaşımın belirlenmesinin önem taşıdığını vurguladı.

Tedavi yaklaşımı kişiye göre belirlenmeli

Menopoz dönemindeki sıcak basması ve gece terlemelerinin yönetiminde herkese uygulanabilecek tek bir yöntem bulunmuyor.

The Menopause Society’nin 2023 tarihli hormon dışı tedavi pozisyon bildirisinde, yaşam kalitesini etkileyen vazomotor semptomlar için farklı kanıta dayalı yaklaşımların bulunduğu ve tedavinin bireysel değerlendirmeyle belirlenmesi gerektiği ifade ediliyor.

Kadının yaşı, menopoz belirtilerinin şiddeti, tıbbi geçmişi, eşlik eden hastalıkları ve kişisel risk faktörleri tedavi planında dikkate alınan başlıklar arasında bulunuyor.

Bu nedenle menopoz yakınmaları bulunan kadınların başka kişiler için kullanılan tedavileri doğrudan uygulamak yerine kadın hastalıkları ve doğum uzmanıyla görüşmeleri önem taşıyor.

Hormon tedavilerinin uygunluğu da her kadın için aynı değil ve bireysel risk değerlendirmesi gerektiriyor.

Belirtileri normalleştirip sessizce katlanmak gerekmiyor

Menopoz kadın yaşamının doğal bir evresi olsa da bu durum, yaşam kalitesini ciddi biçimde etkileyen belirtilerin görmezden gelinmesi gerektiği anlamına gelmiyor.

Zülfikaroğlu, günümüzde menopoz belirtilerinin yönetimine ilişkin bilimsel bilginin geçmişe göre önemli ölçüde arttığını belirterek kadınların yaşadıkları şikâyetleri doktorlarıyla açık biçimde paylaşmasının önemini vurguladı.

Sıcak basmaları veya gece terlemeleri uykuyu sürekli bozuyor, günlük aktiviteleri zorlaştırıyor ya da çalışma hayatını etkiliyorsa bir sağlık profesyoneliyle görüşülmesi uygun olabilir.

Zülfikaroğlu, menopoz döneminde kadınların yalnız olmadıklarını bilmeleri gerektiğini belirterek mevcut destek ve tedavi seçeneklerinin kişisel sağlık durumuna göre değerlendirilebileceğini ifade etti.

Temel yaklaşım, menopozu bir hastalık olarak görmek değil; yaşam kalitesini etkileyen belirtileri tanımak, bunların şiddetini değerlendirmek ve gerektiğinde uygun tıbbi desteğe ulaşmak olarak öne çıkıyor.

SiyasetinSesi.com